'>

Τρίτη, 17 Απριλίου 2012

''Ως Την Τελευταία Πνοή'' του Στρατή Χαραλάμπους ( ΕΜΠΡΟΣ ΛΕΣΒΟΥ 27-01-2012 )

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ 

Γιώργος Γιάντας
Εκδόσεις Α.Α. Λιβάνη
Αθήνα 2011


Το μυθιστόρημα, του Μυτιληνιού νέου συγγραφέα Γιώργου Γιάντα αναφέρεται στη θυελλώδη περίοδο του εθνικού διχασμού, που ξεκινάει το 1916 και κορυφώνεται το 1922 με την εθνική Μικρασιατική Καταστροφή, με την οποία μπαίνει ένα τέλος στο όραμα της εθνικής ολοκλήρωσης. Οι επιδράσεις του ιστορικού αυτού γεγονότος εξακολουθούν να επηρεάζουν την πολιτική, κοινωνική και οικονομική ζωή της πατρίδας μας μέχρι και σήμερα.
Ο συγγραφέας έχει ως κεντρικό ήρωα ένα νέο της εποχής, που γεννιέται και μεγαλώνει στον Πειραιά, με ρίζες από τη Σμύρνη, και που αποφασίζει το 1916 να μετακινηθεί και να εργαστεί στη Σμύρνη στο πλευρό του θείου του. Το 1919, εμφορούμενος από το όραμα της Μεγάλης Ιδέας, τρέχει να προσφέρει τις υπηρεσίες του στην Πατρίδα, εγκαταλείποντας σύζυγο, εργασία στο εργοστάσιο του θείου του και φίλους. Ονομάζεται έφεδρος ανθυπολοχαγός του Μηχανικού και ακολουθεί έκτοτε τον πορεία του Ελληνικού Στρατού, αποβίβαση στη Σμύρνη, εγκατάσταση ελληνικής διοίκησης στη Σμύρνη, επεκτατικές επιχειρήσεις σε Πέργαμο και Αϊδίνιο, Συνθήκη Σεβρών, προέλαση προς Άγκυρα, Σαγγάριος, οπισθοχώρηση, διάσπαση μετώπου, πυρπόληση της Σμύρνης και τελικά προσφυγιά στη Μυτιλήνη.

Η γλαφυρότητα και η πιστότητα με την οποία παρουσιάζονται τα γεγονότα, μεταφέρουν τον αναγνώστη νοερά στην πολυπολιτισμική Σμύρνη των αρχών του προηγούμενου αιώνα, όπου Ρωμιοί, Τούρκοι, Αρμένηδες, Εβραίοι και Δυτικοί (Γάλλοι, Ιταλοί και Άγγλοι) διαβιούν, εργάζονται και προοδεύουν αρμονικά, αλλά μεταξύ των υποβόσκει η καχυποψία, βλέποντας την παραπαίουσα οθωμανική αυτοκρατορία να αδυνατεί να εφαρμόσει μια ισχυρή πολιτική, ενώ παράλληλα αρχίζουν να εμφανίζονται τα πρώτα σημάδια του τουρκικού εθνικισμού.
Με επιτυχία, μέσα από τις οικονομικές δραστηριότητες, παρουσιάζονται οι αλληλοσυγκρουόμενες επιδιώξεις των κρατών τής Αντάντ, της Ελλάδας και των Τούρκων, τις οποίες αδυνατούν να επισημάνουν και να αξιολογήσουν οι δύο συνιστώσες του εθνικού διχασμού, ο Βασιλεύς και ο Βενιζέλος, με αποτέλεσμα να εκριζωθεί παντελώς το ελληνικό στοιχείο από τη Μικρά Ασία. Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί στον αναγνώστη η διαλυτική επίδραση που είχε ο διχασμός στο στράτευμα και φαίνεται μέσα από τη σκηνή του διαπληκτισμού ενός βενιζελικού λοχία και ενός βασιλικού ανθυπολοχαγού.
Καίτοι στο βιβλίο παρουσιάζονται σειρά σημαντικών ιστορικών γεγονότων, ο συγγραφέας προτιμά να αναφέρεται σε αυτά μέσα από την αλληλογραφία του ήρωα με τη σύζυγό του και τους συγγενείς του και μέσα από αναφορές σε εφημερίδες της εποχής. Τούτο δεν κουράζει τον αναγνώστη με πληθώρα ιστορικών στοιχείων, αλλά του δίδει τη δυνατότητα να μεταφέρεται στο κλίμα της εποχής, κυρίως μέσα από την εξέλιξη των γεγονότων, γύρω από τον κεντρικό ήρωα και τους λοιπούς πρωταγωνιστές του μυθιστορήματος.

Εξαιρετική εντύπωση προκαλούν οι περιγραφές από την κοπιαστική πορεία του Ελληνικού Στρατού μέσα από την Αλμυρά Έρημο και από τη μάχη στο Σαγγάριο. Η με ακρίβεια αναπαράσταση των σκηνών μαρτυρεί ότι ο συγγραφέας έγινε δέκτης αφηγήσεων ατόμου που συμμετείχε στην εκστρατεία από την αρχή μέχρι το τέλος.
Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στα προβλήματα που δημιούργησε η προσφυγιά και κυρίως συνέτεινε στη διάλυση οικογενειών, οι οποίες είτε μοιράστηκαν στις δύο πλευρές του Αιγαίου είτε χάθηκαν στους ανά την Ελλάδα προσφυγικούς καταυλισμούς.
Λαμβάνοντας σήμερα ως δεδομένο ότι στο δράμα της Μικρασιατικής Καταστροφής σημαίνοντα ρόλο έπαιξαν οι δύο ελληνικές πολιτικές παρατάξεις της εποχής, οι οποίες λόγω της πολιτικής τύφλωσης και της έξαρσης του πολιτικού πάθους αδυνατούσαν να συνεννοηθούν και να συνεργαστούν ώστε να θέσουν στο περιθώριο το πολιτικό όφελος και να αποφύγουν ή να περιορίσουν την επερχόμενη καταστροφή, μπορούμε να παραλληλίσουμε το τότε εθνικό πρόβλημα με το σημερινό τεράστιο οικονομικό πρόβλημα που υπάρχει στη χώρα μας και να ευχηθούμε να μην επαναληφθεί το ίδιο λάθος από τις πολιτικές δυνάμεις, διότι θα οδηγηθούμε σε διάλυση και κοινωνικοοικονομικό χάος.
Στρατής Χαραλάμπους
αντιστράτηγος (ΠΒ) ε.α.
πρόεδρος Δ.Σ. Παραρτήματος Λέσβου τής ΕΑΑΣ

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Facebook Blogger Plugin: Bloggerized by AllBlogTools.com Enhanced by MyBloggerTricks.com

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.