για το "Φυσάει" της Κάκιας Ξύδη

Ξεκινώντας την ανάγνωση του βιβλίου της Κάκιας Ξύδη, θεωρείς πως μπορείς εύκολα να το κατατάξεις σε κάποια κατηγορία. Καθώς ολοένα αφήνεσαι στις σελίδες του όμως, διαπιστώνεις πως δεν πρόκειται για κείμενο που «αντέχει» τις κατηγορίες, ούτε χωρά σε κάποια από αυτές, διότι πρόκειται για ένα ψηφιδωτό από συναισθήματα· μία πανδαισία εικόνων, σκέψεων, βιωμάτων, μηνυμάτων. Κλείνοντας την τελευταία σελίδα του, κατέληξα στο συμπέρασμα πως η μοναδικότητα αυτού του γραπτού, έγκειται στη διεισδυτική του προσέγγιση γύρω από τον έρωτα, τη ζωή, την ψυχή, ακόμη και το θάνατο. Κάθε σελίδα αποτελεί και μία ξεχωριστή ψηλάφηση του ανεκπλήρωτου, εκείνης της πληρότητας, που κάθε ανήσυχη παρουσία αποζητά, μέσα από τις ζωηρότερες εκφάνσεις της ζωής.

Ίσως είναι προδιαγεγραμμένη η μοίρα του ανθρώπου, να αποζητά το απόλυτο, που ακόμη και όταν καταφέρνει να αγγίξει, δεν το κατακτά ποτέ. Αυτό το άγγιγμα, αυτή η ατέρμονη ανθρώπινη αγωνία, περικλείεται σε αυτό το δημιούργημα. Αποσπάσματα βιωμάτων, προσωπικές αλήθειες, ψήγματα φιλοσοφίας εναλλάσσονται με τα ιδανικά της ζωής, του έρωτα, της ίδιας της ύπαρξης. Πρόκειται για μία βαθιά τομή στις ουσιαστικές και βαθύτερες αγωνίες της ανθρώπινης υπόστασης, με τρόπο που δεν αφήνει περιθώρια διαψεύσεων, αφού δε ζητά την κρίση μας, ούτε καν φαίνεται να την έχει ανάγκη.

Οι λέξεις, ξεπηδούν από τις εικόνες και πιάνονται στις σκέψεις, με μια απολαυστική αρμονία, ενώ τα αποσπάσματα, δεν αρκούνται στο χαρακτήρα του αυτοτελούς ή του μεμονωμένου, μα διαγράφουν ένα αδιαίρετο σύνολο, μία ολότητα που εμφανώς δε χωρά και δε της φτάνουν οι 165 σελίδες της. Το στοιχείο αυτό αποτελεί και τη μαγεία αυτού του έργου, η ατελεύτητη διαδρομή προς το απόλυτο είναι γραμμένη εδώ, όση μπορούμε να συλλάβουμε, όση αντέχουμε να ανασάνουμε κόντρα στην πανίσχυρη ροή των πραγμάτων του κόσμου. Φυσάει ζωή και τη ζωή αυτή η δημιουργός όχι απλώς την προσφέρει απλόχερα, μα την οδηγεί μέχρι τα μακρινά της όρια, γαντζώνεται από αυτά και δίχως δειλία, τα ταρακουνά.

Από την απλότητα που προσπεράσαμε, από τον έρωτα που λησμονήσαμε, από όσες στιγμές ζήσαμε ή παραλείψαμε, από όλα εκείνα τα μυστικά που ποτέ δεν ομολογήσαμε, η Κάκια Ξύδη έπλασε ένα μεστό κείμενο που ξεχειλίζει ζωή. Εκείνο που μένει στον αναγνώστη να κάνει, είναι να το αντικρίσει ως ένα απαύγασμα βιωμάτων και εμπειρίας ή απλά να χαθεί μέσα του, μιας και μοιάζει τόσο με κάθε γλυκό, περαστικό όνειρο, που όπως κάθε όνειρο, παραμένει  εκεί, στη σφαίρα του άφταστου.

«Στιγμές αιωρούμενες στο χρόνο,

που τις κουβαλάμε μέσα μας,

σαν παλιά οφειλή θέριεψαν.

Σ’ αγαπώ σου ψιθύρισα, στης νύχτας τη σιωπή,

αόρατος αποδέκτης του ποτέ εσύ,

γιατί  η ψυχή ποτέ δε ξέχασε,

πως ένιωθε σαν ήταν μαζί σου.»

Ο Κρυστάλλης και το όνειρο της βροχής - Κάκια Ξύδη

         Είναι αλήθεια πως όταν πήρα τον Κρυστάλλη της Κάκιας Ξύδη στα χέρια μου, το έκανα προορίζοντας τον ως δώρο για στενό συγγενικό πρόσωπο (Φώτης). Το γεγονός πως η επαφή μου με τα παιδικά παραμύθια είναι μικρή, πυροδότησε μια περιέργεια να διαβάσω το μικρό Κρυστάλλη, θέλοντας ομολογουμένως να ανιχνεύσω τη χροιά όσο και το ύφος της συγγραφέως στο συγκεκριμένο είδος. Εκείνο που με έκπληξη διαπίστωσα, ήταν η άνεση με την οποία κινείται η Κάκια Ξύδη μέσα στα φύλλα ενός βιβλίου για παιδιά. Η γραφή της διατηρεί ένα σταθερό και προσεγμένο τόνο, τόσο όσο χρειάζεται για να είναι ευχάριστο κι ευανάγνωστο στους μικρούς αναγνώστες όπου και απευθύνεται. Αυτή η ισορροπία δεν κλονίζεται σε κανένα σημείο της ιστορίας, γεγονός που επιδεικνύει εκτός από άνεση, την ωριμότητα και ευαισθησία που διακρίνει όχι μόνο τα γραπτά, αλλά και το χαρακτήρα και την προσωπικότητα της δημιουργού.       
         Έχοντας την τύχη να γνωρίζω την Κάκια Ξύδη, μπόρεσα να αντιληφθώ επακριβώς το νόημα του διαλόγου του μικρού Κρυστάλλη με τον Τσίμπα: «Ξέρεις πόσους αιώνες είμαι καθηλωμένος; Θέλω να φύγω, να γνωρίσω τον κόσμο..». Γνωρίζοντας το δραστήριο, ακούραστο κι ανήσυχο πνεύμα της συγγραφέως, όταν διάβασα τα παραπάνω χαμογέλασα. Όπως το ίδιο συνέβη όταν συνάντησα όλες τις μικρές ευαίσθητες παρουσίες αυτού του παραμυθιού, τη Δροσιά και τη Στεργιανή, τη Μαργαρίτα και τη Δροσοσταλίδα. Ακόμη και ένας κόκκος άμμου δεν είναι ποτέ ασήμαντος, ακόμη κι εκείνος χρειάζεται ένα «Μπάμπουρα» να τον ταξιδέψει, αρκεί να το αποζητά μέσα του. Κι ακόμη και ένας κόκκος μονάχα «αρκεί, για να φέρει μία ολόκληρη βροχή». Ο Κρυστάλλης δεν είναι μία ασήμαντη μονάδα στην αμμουδιά της ζωής. Είναι ικανός να φέρει την πολυπόθητη βροχή στον κόσμο και μαζί της ένα πλήθος από «αισιόδοξα μηνύματα» για ενήλικες, όπως την αξία της ευαισθητοποίησης, της συλλογικότητας, της προσπάθειας. Φτάνοντας στην τελευταία σελίδα, το πνεύμα αυτό του παραμυθιού σε κατακλύζει, καταφέρνοντας το με περίσσεια άνεση και ευστοχία. Ο Κρυστάλλης χαμογελά στους μικρούς του αναγνώστες, κλείνοντας ταυτόχρονα το μάτι και στους μεγάλους…